Pasaport ile uzaktan kimlik doğrulama nasıl yapılır?
3 dk okuma
Kısa cevap
Biyometrik pasaportların çipi NFC özellikli bir telefonla okunarak kişinin kimliği uzaktan doğrulanabilir. Pasaportun fotoğraflı sayfasındaki makine okunur satırlarla çiple şifreli bağlantı kurulur, kimlik bilgileri ve pasaportu düzenleyen ülkenin imzaladığı güvenlik verisi okunur. İmza o ülkenin kök sertifikasına kadar kontrol edilir; pasaport destekliyorsa çip doğrulamasıyla kopyalama da ayıklanır. Bu yöntem kimliği doğrular, güvenli elektronik imza yerine geçmez.
Almanya'da yaşayan bir müşteri, İstanbul'daki bir daire için kira sözleşmesi yapmak istiyor. Türk mobil imzası yok, Türkiye'ye gelmesi de haftalar sürecek. Pasaportunun fotoğrafını göndermesi bir başlangıç, ama fotoğraf kolayca değiştirilebilir. Pasaportun içindeki çip ise, kişinin elinde gerçek bir pasaport olduğunu uzaktan göstermenin yolunu açar.
Pasaport çipinde ne bulunur?
Biyometrik pasaportlar, ICAO'nun 9303 numaralı belgesinde tanımlanan standarda göre bir temassız çip taşır. Çipte veri grupları halinde şunlar bulunur:
- fotoğraflı sayfadaki kimlik bilgileri: ad, soyad, uyruk, doğum tarihi, pasaport numarası, geçerlilik tarihi,
- yüz görüntüsü,
- bazı ülkelerde ayrıca korunan parmak izi,
- diğer verilerin özetlerini içeren ve pasaportu düzenleyen ülkenin imzaladığı güvenlik verisi.
Standart ortak olduğu için Türkiye'de geliştirilen bir uygulama, Almanya'nın ya da Japonya'nın pasaportunu da aynı yolla okuyabilir.
Pasaport nasıl okunur?
- Makine okunur satırlar okunur. Pasaportun fotoğraflı sayfasının altındaki iki satır telefon kamerasıyla okunur. Gerekirse pasaport numarası, doğum tarihi ve son geçerlilik tarihi elle girilir.
- Şifreli bağlantı kurulur. Bu bilgilerle çiple güvenli bir bağlantı açılır. Pasaportu fiziksel olarak elinde tutmayan biri çipi okuyamaz.
- Pasaport telefona yaslanır. Çip genellikle arka ya da ön kapaktadır. Okuma birkaç saniye sürer.
- Kimlik bilgileri ve güvenlik verisi okunur.
- Doğrulamalar yapılır. Güvenlik verisindeki imza kontrol edilir ve pasaport destekliyorsa kopyalama kontrolü yapılır.
Hangi kontroller yapılır?
| Kontrol | Cevapladığı soru | Her pasaportta var mı? |
|---|---|---|
| Pasif doğrulama | Bilgiler pasaportu düzenleyen ülkenin yazdığı bilgiler mi? | Evet |
| Aktif doğrulama | Çip kopyalanmış mı? | Ülkeye göre değişir |
| Çip doğrulaması (Chip Authentication) | Çip kopyalanmış mı, bağlantı güvenli mi? | Ülkeye göre değişir |
| Geçerlilik tarihi | Pasaportun süresi dolmuş mu? | Evet |
Pasif doğrulamada imza, pasaportu düzenleyen ülkenin kök sertifikasına (CSCA) kadar kontrol edilir. Ülkelerin kök sertifikaları uluslararası paylaşım mekanizmalarıyla dağıtılır. Kopyalamaya karşı kontroller ise pasaportu düzenleyen ülkenin çipe hangi özellikleri koyduğuna bağlıdır. Kimlik kartı için aynı yapıyı NFC ile kimlik kartı doğrulama yazısında ayrıntılı anlattık.
Pasaport doğrulaması hangi işler için yeterli?
Pasaport doğrulaması bir kimlik tespiti yöntemidir. 5070 sayılı Kanun anlamında güvenli elektronik imza değildir. Bu yüzden şu ayrımı yapmak gerekir:
- Yazılı şekil gerekmeyen işlemler. Teklif kabulü, hizmet sözleşmesi, gizlilik sözleşmesi, bilgilendirme onayı. Pasaport doğrulamasıyla verilen onay, kimin onayladığını güçlü biçimde gösterir.
- Yazılı şekil gereken işlemler. Kanunun yazılı şekil aradığı sözleşmeler ve tahliye taahhüdü gibi belgeler için güvenli elektronik imza ya da ıslak imza gerekir.
Yabancı kişinin kendi ülkesinden aldığı elektronik sertifikanın Türkiye'deki hukuki sonucu, 5070 sayılı Kanun'un 14. maddesine göre milletlerarası anlaşmalarla belirlenir. Türkiye'de kurulu bir sertifika hizmet sağlayıcısı yabancı sertifikayı kabul ederse, o sertifika nitelikli sayılır. Konuyu yurt dışındaki kişiye sözleşme imzalatmak yazısında ele aldık.
Kişisel veri ve yurt dışı boyutu
Pasaport okumasında işlenen veri, doğrulama için gerekenle sınırlı tutulmalıdır. Yüz görüntüsü ve parmak izi biyometrik veridir ve KVKK'nın 6. maddesine göre özel nitelikli kişisel veri sayılır. Doğrulama için gerekmiyorsa okunmamalıdır.
Kişi yurt dışındaysa ve veriler ya da sonuçlar başka ülkelere aktarılacaksa KVKK'nın 9. maddesindeki yurt dışı aktarım kuralları ayrıca değerlendirilmelidir. Kişi Avrupa Birliği'nde yaşıyorsa onun ülkesinin veri koruma kuralları da gündeme gelebilir.
Okuma başarısız olursa ne olur?
Pasaport çipi bazen ilk denemede okunmaz. En sık neden, telefonun anteninin çipin üzerine denk gelmemesidir; pasaportun kapağı açık ya da kapalı farklı konumlarda denenebilir. Kılıf ve metal aksesuarlar da okumayı engelleyebilir. MRZ satırları yanlış okunduysa çip erişimi açılmaz; bu durumda satırlar yeniden taranır. Birkaç denemeden sonra okunamayan pasaportta işlem başka bir yöntemle tamamlanabilir.
yepp'te pasaportla onay
yepp uygulamasında kimlikle onay adımında belge türü olarak pasaport seçilir. Kamera fotoğraflı sayfadaki satırları okur, ardından pasaport telefona yaslanır. Uygulama şifreli bağlantıyı kurar, kimlik bilgilerini ve güvenlik verisini okur; pasaport destekliyorsa kopyalama kontrolünü yapar. Çipteki fotoğraf ve parmak izi okunmaz ve doğrulamanın kararı sunucuda verilir.
Onayın arkasında belgenin özeti, doğrulama yöntemi ve zaman bilgisi delil paketinde saklanır. Ayrıntılar için doğrulanmış onay sayfasına bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Her pasaport bu yöntemle okunabilir mi?
Çipli (biyometrik) pasaportlar okunabilir. Kapağında kamera biçimli çip simgesi bulunan pasaportlar bu türdendir. Çipsiz eski pasaportlar NFC ile okunamaz.
Çip doğrulaması bütün pasaportlarda yapılabilir mi?
Hayır. Kopyalamaya karşı kullanılan aktif doğrulama ve çip doğrulaması, pasaportu düzenleyen ülkenin bu özellikleri çipe koymuş olmasına bağlıdır. Desteklemeyen pasaportlarda bilgilerin değişmediği gösterilir, ama kopyalama kontrolü sınırlı kalır.
Yabancı biri bu yöntemle sözleşme imzalamış olur mu?
Hayır. Pasaport doğrulaması kimliği gösterir, imza üretmez. Kanunun yazılı şekil aradığı sözleşmeler için güvenli elektronik imza ya da ıslak imza gerekir.
Kaynaklar
Son güncelleme . Bu yazı genel bilgi verir, hukuki görüş yerine geçmez.