İmza sürecini ölçmek: hangi metrikler takip edilmeli?
3 dk okuma
Kısa cevap
İmza sürecini iyileştirmenin ilk adımı onu ölçmektir. Takip edilecek temel ölçüler şunlardır: gönderimden tamamlanmaya geçen süre, belgenin en uzun beklediği adım, açılma ve imzalanma oranı, red oranı ve gerekçeleri, hatırlatmadan sonra imzalanan belge oranı ve süresi dolan belgeler. Bu ölçüler belge türüne, gönderen birime ve imza yöntemine göre ayrıldığında gecikmenin nerede olduğu görünür hale gelir.
Satış direktörü toplantıda soruyor: "Sözleşmelerimiz ortalama kaç günde imzalanıyor?" Kimse kesin bir cevap veremiyor. Kimi "bir hafta" diyor, kimi "müşteriye göre değişir". Hukuk birimi gecikmenin müşteride, satış birimi hukukta olduğunu düşünüyor. Ölçülmeyen bir süreç iyileştirilemez; önce nerede beklendiğini görmek gerekir.
Neden ölçmeli?
İmza süreci, satışın gelire, işe alımın işbaşına, satın almanın üretime dönüştüğü noktadır. Gecikme doğrudan maliyettir: geç başlayan proje, geç gelen tedarikçi, ilk gününde evrak bekleyen çalışan. Ama gecikmenin nedeni çoğu zaman tek bir yerde değildir ve tahminle bulunamaz. Sözleşme sürecinin tipik bekleme noktalarını şirketlerde sözleşme imza süreci neden uzar yazısında ele aldık.
Takip edilecek temel ölçüler
| Ölçü | Ne gösterir? | Nasıl hesaplanır? |
|---|---|---|
| Tamamlanma süresi | Belgenin ne kadar sürede bittiği | Gönderimden son imzaya geçen süre |
| Bekleme noktası | Gecikmenin hangi adımda olduğu | Her adımda geçen sürelerin karşılaştırması |
| Açılma oranı | Davetin alıcıya ulaşıp ulaşmadığı | Açılan belge / gönderilen belge |
| Tamamlanma oranı | Sürecin ne kadarının bittiği | Tamamlanan / gönderilen |
| Red oranı ve gerekçeleri | Metinde ya da süreçte sorun olup olmadığı | Reddedilen / gönderilen, gerekçe dağılımı |
| Hatırlatma etkisi | Hatırlatmaların işe yarayıp yaramadığı | Hatırlatmadan sonra imzalanan oran |
| Süresi dolan belge | Hiç tamamlanmayan iş | Son tarihi geçen belge sayısı |
Ölçüleri nasıl okumalı?
Ortanca kullanın. Birkaç belgenin haftalarca beklemesi ortalamayı yukarı çeker. Ortanca, tipik bir belgenin ne kadar sürdüğünü daha doğru gösterir. Yanına en yavaş yüzde onluk dilimi ekleyin; sorunlu belgeler orada görünür.
Ayırarak bakın. Tek bir genel sayı çok şey saklar. Ölçüleri şu kırılımlarla izleyin:
- belge türü: iş sözleşmesi, tedarik sözleşmesi, politika onayı,
- gönderen birim: satış, İK, satın alma,
- imza yöntemi: mobil imza, kodla onay, kimlik kartı,
- alıcı türü: çalışan, müşteri, tedarikçi.
Örneğin mobil imza gerektiren belgelerde açılma oranı yüksek ama tamamlanma oranı düşükse, sorun alıcıların mobil imzası olmamasıdır. Kodla onayda açılma oranı düşükse sorun davet kanalındadır.
Sık görülen tablolar ve anlamları
Açılma oranı düşük. Davetler okunmuyor. Bağlantı istenmeyen posta klasörüne düşüyor olabilir, gönderen adı tanınmıyor olabilir ya da telefon numaraları eski olabilir. SMS ile ek davet ve gönderen adının netleştirilmesi işe yarar.
Açılma yüksek, tamamlanma düşük. Alıcı belgeyi görüyor ama bitiremiyor. Yöntem uygun olmayabilir (mobil imzası yok), süreç uzun olabilir (hesap açma, program kurma) ya da metin itiraz doğuruyor olabilir.
Red oranı belirli bir belgede yüksek. Sorun metindedir. Gerekçelere bakın; aynı madde tekrar tekrar itiraz alıyorsa şablon güncellenmelidir.
İç onay adımında uzun bekleme. Gecikme dışarıda değil, içeridedir. Paralel onay ya da onay için süre sınırı konabilir. Akış seçeneklerini sıralı ve paralel imza yazısında anlattık.
Süreli tekliflerde ölçümün önemi
Teklifin bir geçerlilik süresi varsa, TBK'nın 3. maddesine göre kabulün bu süre içinde ulaşması gerekir. Süresi dolan tekliflerin oranını izlemek, kaybedilen işlerin bir kısmının yalnızca süreçten kaynaklandığını gösterebilir. Teklif sürecinin kurulmasını teklif ve sipariş onayı yazısında ele aldık.
Ölçüm ve kişisel veri
Süreç ölçümü için kişi bazında veri gerekmez; belge türü, birim ve yöntem bazında toplu sayılar yeterlidir. KVKK'nın 4. maddesi verilerin amaçla bağlantılı, sınırlı ve ölçülü işlenmesini ister. Ölçüler bireysel çalışan performansını değerlendirmek için kullanılacaksa bu ayrı bir amaçtır ve çalışanlara ayrıca anlatılmalıdır.
Ölçmeye nereden başlamalı?
İlk ay yalnızca iki ölçüyü izleyin: tamamlanma süresinin ortancası ve en uzun bekleme noktası. Bu iki sayı her hafta aynı gün, aynı biçimde raporlansın. Bir değişiklik yaptığınızda, örneğin iç onayı paralel hale getirdiğinizde, sonraki haftalarda bu sayıların nasıl değiştiğine bakın. Böylece hangi düzenlemenin gerçekten işe yaradığını tahminle değil, veriyle görürsünüz.
yepp'te süreç görünürlüğü
yepp panelinde her gönderimin durumunu ve her alıcının hangi adımda olduğunu görürsünüz: gönderildi, görüntülendi, onaylandı, imzalandı, reddedildi ya da tamamlandı. Reddedilen belgelerin gerekçesi gönderene ulaşır. Bekleyen alıcılara hatırlatma kendiliğinden gider, son tarih geçen belge sizi bekletmez.
Aynı olaylar webhook ile kendi sistemlerinize de aktarılabilir; böylece ölçüleri kendi raporlama aracınızda hesaplayabilirsiniz. Entegrasyon için API ve webhook sayfasına bakabilir, kendi süreçlerinizi görmek için demo isteyebilirsiniz.
Sık sorulanlar
Ortalama süre mi, ortanca süre mi kullanmalıyım?
Ortanca daha güvenilirdir. Birkaç belgenin haftalarca beklemesi ortalamayı yukarı çeker ve tipik durumu gizler. Ortancayı ve en yavaş yüzde onluk dilimi birlikte izlemek daha doğru bir tablo verir.
Hangi ölçüyle başlamalıyım?
Gönderimden tamamlanmaya geçen süre ve belgenin en uzun beklediği adım. Bu ikisi, iyileştirme çabasının nereye odaklanması gerektiğini en hızlı gösteren ölçülerdir.
Ölçüm için kişisel veri işlemek gerekir mi?
Süreç ölçümü için kişi bazında değil, belge türü, birim ve yöntem bazında toplu veriler yeterlidir. Bireysel performans değerlendirmesi amacıyla kullanılacaksa bu ayrı bir işleme amacıdır ve çalışanlara ayrıca anlatılmalıdır.
Kaynaklar
Son güncelleme . Bu yazı genel bilgi verir, hukuki görüş yerine geçmez.